Waarlijk

Er zijn woorden die je alleen nog hoort op plekken waar de tijd stil lijkt te staan. ‘Waarlijk’ is zo’n woord. Het hoort bij Pasen, dat inmiddels weer achter ons ligt. Bij harde kerkbankjes, trage liederen, stemmen die iets plechtigs krijgen en boven het alledaagse uitstijgen: ‘De Heer is waarlijk opgestaan.’ Waarlijk. Een woord dat geen twijfel duldt.

Buiten de kerk hoor je het woord waarlijk niet. Daar viert twijfel hoogtij. Niets is meer zeker. Zelfs dat niet. Misschien dat jongeren daarom in iedere zin het woord oprecht zeggen…

‘Ik heb oprecht de melk niet buiten de koelkast laten staan.’ ‘Ik heb je oprecht gezegd dat vandaag geen tijd heb om…’

Ik vind die hang naar oprechtheid niet zo vreemd. We leven in een tijd waarin alles te bewerken is. Foto’s, gezichten, verhalen. Een wereld waarin wereldleiders liegen, grote bedrijven beboet worden voor manipulatie en de werkelijkheid steeds makkelijker na te bootsen is. Door iedereen.

‘Niet vergelijken’, zei mijn moeder altijd als ik begon over de merkkleding of mooie Sony sports walkman van mijn klasgenoten. ‘Niet vergelijken’, een simpel advies, waar ik meer aan heb gehad dan ik toen begreep. Het gaf ruimte. Het maakte me, zonder dat ik het zo noemde, autonoom. Ik hoefde niet (meer) te lijken op wat ik zag, want wat ik om me heen zag was niet de maat.

Voor jongeren nu is dat moeilijker. Ze hebben eindeloos veel vergelijkingsmateriaal. En het wrange is: een groot deel ervan is niet echt. Het is schijn, gepolijst, volgespoten, opgepimpt en befilterd. Ongetwijfeld verklaart dat de honger naar woorden als ‘oprecht’. Of ‘honderd procent’. We zoeken naar manieren om door de ruis heen te breken. Om te zeggen: dit meen ik. Dit ben ik. Geloof me. Hoor me.

Ik denk dat ik weer terug ga grijpen naar woorden die we bijna vergeten zijn. Niet om plechtig te doen, maar om te voelen wat ze dragen. Waarlijk. Een woord dat in elke zin, achteloos in een appje kan worden gebruikt, maar vraagt dat we even stilstaan. Dat we wegen wat we zeggen. We hebben geen stopwoordjes nodig om te bewijzen dat iets waar is, maar meer stilte om het waar te laten zijn. Waarlijk.

Fook Hali, communicatieadviseur, verhalenmaker en auteur van Dansen met de dood