Boekentip: Goed doen

Boek van de Week van de Betekenis Boeken Club: Markus Gabriel – Goed doen, hoe ethisch kapitalisme de democratie kan redden.

In Goed doen trekt Markus Gabriel meteen van leer: democratieën wankelen, ongelijkheid groeit, technologie ontwricht en het klimaat kraakt. De belofte van de moderniteit – vooruitgang via wetenschap en markt – blijkt geen vanzelfsprekend succesverhaal meer. ‘Om ons,’ schrijft hij, ‘tegen deze bedreigingen te wapenen, hebben we een positieve visie nodig.’ Zijn centrale stelling is even simpel als ambitieus: we hoeven het kapitalisme niet af te schaffen, maar moeten het heruitvinden als ethisch systeem.

Dat klinkt bijna verdacht optimistisch. Maar Markus Gabriel onderbouwt het met een fundamentele overtuiging: moraal is geen kwestie van smaak of cultuur, maar bestaat uit ‘morele feiten’ – principes zoals rechtvaardigheid en solidariteit die overal gelden, maar contextueel toegepast moeten worden. Die andere context zijn de ‘concrete handelingen. Als individuen, lokale collectieven, instituties en uiteindelijk als samenleving moeten we er steeds ter plekke, daar waar we invloed kunnen uitoefenen, samen aan werken om het ethisch juiste te vinden en te verwerkelijken.’

Het ethisch handelen zoals Markus Gabriel duidt is geen cosmetische variant met wat purpose-saus eroverheen, maar een fundamentele heroriëntatie. Bedrijven moeten niet alleen winst maken, maar waarde creëren in morele zin: problemen oplossen, duurzaamheid bevorderen en menselijke bloei ondersteunen. Zijn redenering is scherp, bedrijven die dat niet doen, zijn op lange termijn economisch minder succesvol. Moreel handelen is dus geen rem, maar een strategisch voordeel. Dat is een interessante draai. Markus Gabriel probeert de klassieke tegenstelling tussen moraal en markt te ontmantelen. Hij zegt eigenlijk: de markt werkt beter als ze moreel is.

Lees de hele recensie hier.

– Ron van Es, hoofdredacteur Betekenis Boeken Club