Avant-garde Leiderschap

Leiderschap in de Noise – over organiseren in een chaotische wereld.

Als ik kunstmuziek zeg, waar denk je dan aan? Vast niet aan leiderschap, samenwerking, organisatie, aanpassingsvermogen en het verlangen om onbekend terrein te verkennen. Wist je dat de meest waardevolle lessen uit de hedendaagse muziek helemaal niet over noten gaan?
Al meer dan een eeuw experimenteert de hedendaagse muziek met nieuwe manieren van organiseren en samenwerken. En niet alleen op het podium, maar ook in de manier waarop producties worden georganiseerd, gefinancierd en naar het publiek worden gebracht. Veel van de vraagstukken waar organisaties vandaag mee worstelen, zoals de keuze tussen centrale en decentrale macht, individuele of collectieve besluitvorming en handelen onder onzekerheid, maakten binnen de avant-garde al ruim een eeuw geleden deel uit van de dagelijkse praktijk.
Ik ben Sonsoles en ik heb twee liefdes: hedendaagse kunst en organisatie. Of zijn ze er één? Componeren is organiseren en organiseren is componeren.
Ik ben dan ook verheugd dat De Optimist mij de ruimte geeft om beide met elkaar te verbinden. In deze maandelijkse rubriek verbind ik concepten uit de hedendaagse muziek met de uitdagingen van modern leiderschap en laat ik zien dat de hedendaagse muziek veel meer te bieden heeft dan alleen nieuwe klanken.

Maak kennis met het woord avant-garde.
Avant-garde komt uit het Frans en betekent letterlijk voorhoede. Oorspronkelijk was het een militaire term voor de soldaten die vooruit trokken om onbekend terrein te verkennen voordat de rest van het leger volgde. Zij liepen voorop zonder de zekerheid dat de gekozen route de juiste was.
In de kunst verwijst avant-garde naar het loslaten van bestaande vormen om nieuwe mogelijkheden te onderzoeken. Niet omdat nieuw per definitie beter is, maar omdat een veranderende werkelijkheid om nieuwe antwoorden vraagt.
Voor leiderschap geldt hetzelfde. Avant-garde leiderschap begint waar ‘zo hebben we het altijd gedaan’ ophoudt. Het vraagt de bereidheid om vooruit te kijken, te experimenteren en bestaande conventies ter discussie te stellen. Niet om per se anders te zijn, maar om te doen wat de situatie werkelijk vraagt.

Wat betekent het voor jou als leider?
Avant-garde leiderschap betekent in de eerste plaats dat je een maker bent. Denk niet alleen aan producten of diensten, maar ook aan leiderschap en samenwerking. Je ontwikkelt geen kopieën van bestaande oplossingen, maar onderzoekt wat een nieuwe situatie werkelijk vraagt.
Dat begint met een manier van kijken. Je laat je niet leiden door gewoonte, hiërarchie of groepsdruk, maar door waarneming, reflectie en de bereidheid om bestaande aannames ter discussie te stellen. Hier raakt avant-garde leiderschap aan kritisch denken: het vermogen om zowel eigen overtuigingen als die van de groep te onderzoeken en keuzes te maken op basis van helderheid, principes en intellectuele integriteit. Dus wees een avant-garde leider. Verken, net als de militaire voorhoede, nieuw terrein en blijf kritisch denken. Zo ontdek je kansen en oplossingen die anderen nog over het hoofd zien.

Sonsoles Alonso