Minder turf, groenere plantjes

Wie een plantje koopt voor in huis of voor in de tuin denkt al snel goed bezig ze zijn. Zeker als het plantje biologisch is zou het goed moeten komen. Maar is dat wel zo? Bij Stichting Turfvrij weten ze beter.

Groene ruimten maken ons gelukkig en het milieu gezonder. Hoe we deze groene ruimtes creëren, is echter niet altijd een duurzaam proces. Plantenpotten zijn meestal wegwerpproducten, waardoor er veel plastic afval ontstaat. De meeste sierplanten worden gekweekt met een verscheidenheid aan chemicaliën, zoals pesticiden (cynisch genoeg zelfs planten die als bij- en insectenvriendelijk zijn bestempeld). Daar komt nog bij dat de potgrond waarin ze gekweekt worden vaak niet duurzaam is. Die bestaat namelijk voornamelijk uit turf, een fossiel materiaal met een zware ecologische voetafdruk. Kan een plantje met een biolabel de oplossing zijn? Dat is in ieder geval beter voor de insecten want het biolabel verbiedt het gebruik van veel dodelijke chemicaliën. Maar over turf zegt het label niets. Een bioplant, of een zak biologische potgrond, kan dus net als niet-bioplanten behoorlijk belastend zijn voor het milieu.

Convenant

Gelukkig is er ook goed nieuws. Nederland kwam op 18 november 2022, als zesde land ter wereld, met een plan om de hoeveelheid turf in potgrond te reduceren. In een convenant, dat op ministerieel niveau werd ondertekend, zullen verschillende takken van de tuinbouw en Stichting Turfvrij zich gaan committeren aan breed gedragen doelstellingen. Nederland, het land met de grootste tuinbouwsector in Europa, zal zo meer gewicht geven aan een groeiende, internationale beweging. De planten, potgrond, en zelfs een deel van de groenten en fruit in de winkel, wordt zo de komende jaren steeds duurzamer.
Is turf in Nederland straks verboden? Nee. De reductiedoelstellingen zijn ambitieus, maar een definitief verbod is niet gepland. Het convenant zal strenger zijn voor de particuliere klanten en meer ruimte laten voor de professionele sector. Sommige producten, zoals champignons, zijn namelijk nog lastig om te kweken zonder turf.

‘Het convenant heeft de potentie om meer transparantie voor de consument te brengen.’

Zelf iets doen

Wat kun jij als particulier doen om het groen om je heen te verduurzamen? Het is het afgelopen jaar steeds makkelijker geworden om turfvrije potgrond in de schappen te vinden. De meeste grotere plantenwinkels bieden inmiddels in ieder geval één turfvrije optie aan. Er is helaas nog geen universeel label voor turfvrije producten, maar je kunt eens op de ingrediëntenlijst naar de woorden ‘turf’ of ‘veen’ zoeken. Duurzaam gekweekte planten kopen is lastiger. Transparantie over de aan- of afwezigheid van bestrijdingsmiddelen is er voldoende. Daarbij let je gewoon op het biolabel. Het is echter moeilijk om erachter te komen welke potgrond voor de kweek is gebruikt. Het convenant heeft de potentie om daar meer transparantie voor de consument in te brengen, maar dat zal nog even duren. Waarom vraag je het niet gewoon in de winkel? Waarschijnlijk leer je een sympathieke winkelier kennen en wellicht stimuleer je een aantal van hen om hun eigen leveranciers te pushen om turfvrije producten te leveren. •

Karin Bodewits en Philipp Gramlich zijn de drijvende krachten achter Stichting Turfvrij.

Meer informatie: www.turfvrij.nl